علت درد شانه چیست و چطور آن را درمان کنیم؟

شانه شما از سه استخوان تشکیل شده است: استخوان بازو (Humerus)، تیغه شانه (استخوان کتف)، و استخوان یقه (استخوان ترقوه).

سر یا گوی استخوان بازو در حفره (سوکت) گرد تیغه شانه فیت میشود. این حفره به نام حفره گلنوئید شناخته میشود. ترکیبی از ماهیچه ها و تاندون ها استخوان بازو را در مرکز حفره (سوکت) شانه نگه میدارند، این بافت ها عضلات چرخاننده بازو (روتاتور کاف) نامیده میشوند، آنها گوی استخوان بازو (استخوان هومروس) را میپوشانند و آن را به تیغه شانه (استخوان کتف) شما متصل میکنند.

درد شانه یکی از آزاردهنده‌ترین انواع درد است که در اکثر مواقع موجب کاهش دامنه حرکتی بازوها می‌شود. به طور کلی آسیب به استخوان‌ها، ماهیچه‌ها و همچنین مشکلات مربوط به مفاصل موجب بروز درد در این ناحیه می‌شود. مفصل شانه پیچیدگی‌های زیادی دارد و گاهی‌اوقات ساده‌تر از چیزی که فکرش را کنید، دچار آسیب می‌شود. زمانی که دست‌تان را بالا می‌برید تا یک توپ را پرت کنید یا چیزی را از قسمت بالای کمد بردارید، ممکن است ناگهان درد شدیدی را در قسمت شانه احساس کنید. در اکثر مواقع درد شانه با علائمی مثل ضعف عضلانی، درد و سفتی عضلات این ناحیه همراه است.

علل درد شانه

دلایل بسیاری بر ایجاد درد شانه وجود دارند که لزوماً همه آن ها، ربطی به مفصل شانه یا بخش های مرتبط با آن ندارند.

آرتریت استخوانی

غضروف، یک نوع بافت نرم و بالشتک مانند است که دو سر یک استخوان را (در محل مفصل) می‌پوشاند. غضروفی که سالم و طبیعی باشد، به مفصل کمک می‌کند تا به طور طبیعی و سالم، حرکت داشته باشد. آرتریت استخوانی (استئوآرتریت)، زمانی رخ می‌دهد که این غضروف ها در اثر حوادث و یا آسیب، دچار پارگی و یا آسیب شوند.

التهاب کپسول شانه

غشاء سینوویال شانه، ممکن است دچار التهاب گردد. التهاب این غشاء ممکن است در اثر یک آسیب دیدگی و یا دلایل دیگری، به وجود آید.

“شانه یخ زده“، زمانی رخ می‌دهد که کپسول های شانه ضخیم شده و نتیجتاً ملتهب و سخت می‌گردد. همچنین ممکن است مایع سینوویال کمی برای روان سازی مفصل، موجود باشد. در نتیجه، حرکت دادن شانه، امری دشوار می‌شود. اگر شانه دچار بی حرکتی شود، شانه یخ زده ممکن است در نتیجه بیماری دیگری به وجود آید. گاهی اوقات، علت شانه درد ممکن است معلوم نباشد.

بورس ملتهب شده

“بورس ها”، کیسه های نازک حاوی مایع سینوویال هستند که سطح داخلی آن ها نیز با پرده (غشاء) سینوویال پوشانیده شده است. دردی که مرتبط با بورس ملتهب شده می‌باشد نیز در ناحیه شانه می‌تواند حس شود. این بورس ها، اصطکاک بین دو ساختار مانند: استخوان ها، تاندون ها و ماهیچه را کاهش می‌دهند. معمولاً با انجام یک سری حرکات بدنی تکرارشونده، این بورس های واقع شده در ناحیه شانه، که بین تاندون شانه و لبه استخوانی شانه (آکرومیون) می‌باشند، دچار التهاب می‌گردند.

کشیدگی و آسیب به رباط ها

رباط ها، بافت هایی نرم هستند که یک استخوان را به استخوان دیگر متصل می‌کنند. از طریق ثابت نگه داشتن استخوان ها در جای خود، ساختار شانه را به خوبی حفظ می‌کنند. اگر این رباط ها دچار آسیب دیدگی و یا کشیدگی (sprain) شوند، باعث ایجاد درد خواهند شد. شاید این به خاطر بیرون زدگی تمام یا  قسمتی از استخوان ” هومروس ” از کاسه مفصلی خود باشد.

این رباط ها ممکن است گاهاً دچار پارگی شوند؛ که خود این عارضه ممکن است به علت یک آسیب دیدگی (مثلاً: افتادن روی بازویی که به بیرون دراز است) و یا انجام حرکات تکراری (مثل بازی کریکت که در آن دائماً باید توپ را پرتاب کرد)، ایجاد شده باشد.

ضربه مستقیم به شانه می‌تواند منجر به کشیدگی (رگ به رگ شدن) مفصل ” آکرومیو کلاویکولار – مفصل سرشانه ای ترقوه ای ” شود. این نوع از آسیب، اغلب در افرادی رخ می‌دهد که ورزش های تماسی انجام می‌دهند؛ مانند فوتبال که مستقیماً ممکن است به شانه ضربه ناگهانی زده شود. البته به دلیل افتادن از جایی نیز می‌تواند رخ دهد.

به گروهی از تاندون ها و ماهیچه ها که شانه را ثابت و در جای اصلی خود نگه داشته و کمک به حرکت شانه و بازوان می‌کنند، ” کاف روتاتور ” گفته می‌شود. پارگی تاندون کاف روتاتور، به علت آسیب دیدگی (مثلاً، شکستگی استخوان ترقوه) و یا در اثر افزایش سن ممکن است رخ دهد.

گردن و بالای کمر

مشکلات ناشی از مفاصل و اعصاب نواحی گردن و بالای کمر، نیز می‌توانند منبع درد شانه باشند. درد گردن و بالای کمر، معمولاً از قسمت پشتی مفصل شانه شروع به حس شده و تا بالای بازوان نیز احساس این درد ادامه می‌یابد.

آسیب دیدگی عصب آگزیلار

عصب آگزیلار، در اثر دررفتگی شانه و یا شکستگی استخوان هومروس، ممکن است دچار آسیب دیدگی شود و نتیجتاً می‌تواند باعث ضعف در حرکت دادن بازو به سمت خارج از بدن شود.

درد ارتجاعی (درد جایی از بدن که علت آن در جای دیگر است)

درد شانه ممکن است به علت ناراحتی های دیگری که در نواحی شکم، قلب و ریه ها، وجود دارند، رخ بدهد.

علائم

ممکن است علت های بسیاری برای درد شانه وجود داشته باشد. همگی این علل، علائم خاص خود را دارند.

افرادی که از درد شانه رنج می‌برند، این درد را در عمق مفصل شانه، پشت یا جلوی شانه و نیز بالای بازوان خود، حس می‌کنند . گاهی این درد شانه با عنوان “درد گرفتگی یا گیرکردگی” ازش یاد می‌شود (سندروم ایمپینجمنت). مکان و نوع این درد، احتمالاً با ساختار ایجاد کننده آن، مرتبط است.

در بعضی از حالات، ممکن است حرکت دادن شانه کاری دشوار و دردناک باشد. نوعی از ضعیف شدگی در نواحی شانه و یا بالای بازوان، نیز متداول است.

بسته به شرایط، ممکن است فرد این احساس را داشته باشد که مفصل شانه اش به بیرون سُر خورده و سپس به سر جای خود در کاسه مفصلی برمی‌گردد؛ و یا حتی حس دررفتگی کامل شانه را داشته باشد. بعضی از افراد نیز ممکن است حس سوزش و مور مور شدگی نیز داشته باشند، که در این حالت، علت آن بیشتر مربوط به اعصاب گردنی است تا مفصل شانه.

عدم تحرک بعد از دررفتگی شانه، معمولاً به خاطر درد ناشی از آن می‌باشد. پارگی کامل تاندون کاف روتاتور و نیز آسیب دیدگی عصب آگزیلار، هر دو باعث ایجاد سختی در باز و بسته کردن بازوان می‌شوند. این مشکلات، نیازمند آزمایشات بالینی دقیقی هستند.

نحوه تشخیص درد شانه 

زمانی که با درد شانه به پزشک مراجعه می کنید، ابتدا از شما شرح حال می گیرد تا علت را پیدا کند. به این منظور ممکن است پزشک سوالاتی شامل موارد زیر را از شما بپرسد:

• آیا درد شانه شدید است؟
• آیا ناحیه ای که درد می کند دچار تورم و قرمزی شده است؟
• آیا درد شانه به حدی است که حرکت و فعالیت را سلب کرده باشد؟
• با انجام چه کارهایی درد شانه بدتر و یا بهتر می شود؟
• آیا با هنگام حرکت و فعالیت درد آغاز می شود؟
• می توان ناحیه ی درد را دقیقا مشخص کرد؟
• آیا در نواحی دیگر بدن نیز احساس درد دارید؟
• آیا درد شما را از خواب بیدار می کند؟
• و..

تشخیص درد شانه بستگی به علائم، سوابق پزشکی، معاینات انجام شده و در صورت لزوم استفاده از تست‌های تشخیصی دارد. در زیر به برخی از مراحل و ابزارهای استفاده شده در تشخیص درد شانه اشاره می‌کنیم:

بررسی سوابق بیماری فرد: پزشک ممکن است سوالاتی در مورد شدت درد، مکان درد، علائم همراه مانند تورم یا حساسیت، عوامل تحریک‌کننده یا تسریع‌کننده درد و تأثیر درد بر فعالیت‌های روزمره و ورزشی از شما بپرسد.

معاینات پزشکی: پزشک ممکن است وضعیت شانه را بررسی کند تا علائمی مانند تورم، گرما، قرمزی، محدودیت حرکت یا نقاط دردناک را تشخیص دهد.

تست‌های تشخیصی و تصویربرداری‌های تشدیدی (مانند اسکن اف. آر. آی، اسکن ام. آر. آی، رادیوگرافی): برای تصویربرداری مفاصل و بافت‌های نرم در منطقه شانه و شناسایی هر گونه آسیب یا تغییرات بنیادی ممکن است انجام شود.

آزمایش‌ خون: برای ارزیابی نشانگرهای التهاب و عفونت مانند ESR و پروتئین C-واکنشی (CRP)، و همچنین ارزیابی سطح هورمون‌ها و نشانگرهای بیماری‌های خاص مانند آرتروز.

آزمون‌های عصبی: انجام آزمون‌های عصبی مانند آزمون عصبی الکترومیوگرافی (EMG) و انگیزش عصبی (NCV) برای ارزیابی عصب‌ها در منطقه شانه.

با توجه به نتایج این تست‌ها و ارزیابی دقیق توسط پزشک، تشخیص نهایی قابل تعیین خواهد بود و بر اساس آن، طرح درمانی مناسب برای درمان درد شانه تدوین خواهد شد.

چه زمانی باید به پزشک ارتوپد مراجعه کنیم؟

زمانی که درد شانه همراه با تب ، کبودی، درد طولانی، گرما و حرارات، حساسیت در مفاصل اطراف و.. همراه بود سریعا به یک متخصص مراجعه کنید.

درمان درد شانه

دارودرمانی

داروهای ضدالتهابی کمک شایانی به کنترل درد بیمار به هنگام تلاش برای حفظ عملکرد خود، می‌کنند. اگر بیماری قلبی و کلیوی و یا حتی فشار خون دارید، حتماً قبل از استعمال این داروها، با پزشک خود مشورت کنید. لازم است بدانید که دارودرمانی، روش دائمی رفع درد شانه در شما نخواهد بود. اگر دردتان ادامه دار شد، روش های درمانی دیگر را از پزشک خود جویا شوید.

تزریق کورتیکواستروئید

برای دردهای ماندگار، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید را پیشنهاد کند. درحالیکه همه دارو ها، از عوارض جانبی خاص خود برخوردارند، تزریق این ماده دارویی بسیار قابل تحمل برای بدن بیمار بوده و نیز به تسکین درد وی کمک زیادی می‌کند. ممکن است بسته به شرایط، یک یا دو دفعه نیاز به این تزریق داشته باشید. ثبت گزارشات روزانه از درد به صورت شخصی، میتواند به شما کمک کند تا متوجه شوید که انجام این تزریقات تا چه میزان مؤثر بوده و آیا درمان های دیگری مورد نیاز است یا خیر

فیزیوتراپی

یکی از اولین رویکردهای درمانی برای بهبود درد شانه، فیزیوتراپی و اصلاح فعالیت هایی است که درد را بدتر و بیشتر می‌کنند. تمرینات فیزیوتراپی با هدف از بین بردن مشکلاتی چون خشکی و ضعف عضلانی، انجام می‌گیرند. هدف دیگر انجام این نوع از تمرینات، اصلاح الگوهای حرکتی فعالیت هایی مانند کار کردن، ورزش کردن و کارهای روزانه می‌باشد تا بیمار بعد از اصلاح این دسته از رفتار های حرکتی خود، بتواند به خوبی بهبود یافته و به انجام امورات روزانه اش برگردد.

کمپرس سرما و گرما

اگر شانه شما بعد از یک حادثه و آسیب درد می‌کند و یا در مقاسه با طرف دیگر شانه تان، ملتهب تر و نیز داغ تر است، بهتر است از یک کیسه یا بسته یخ و قرار دادن آن درد ناحیه مورد نظر استفاده کنید. برای اذیت نشدن از سرمای تکه های یخ، می‌توانید از یک بسته نخودفرنگی منجمد که داخل یک حوله پیچیده شده باشد، استفاده کنید. بیشتر از 20 دقیقه روی محل درد قرار ندهید.

برعکس این کار، کمپرس گرم، می‌تواند کمک زیادی جهت تسکین انواع درد شانه کرده و به خصوص اگر احساس درد و کشش در عضلات خود داشته باشید. بیمار می‌تواند از داروخانه، پد های حرارتی قابل استفاده مجدد را تهیه کنند. همچنین می‌توانید از یک کیسه گندم که قابل گرم کردن باشد و یا یک بطری آب گرم که داخل حوله پیچیده شده باشد، نیز استفاده کنید و آن را روی ناحیه دردناک خود و به مدت 20 دقیقه قرار دهید.

پوزیشن های بدنی

پوزیشن های بدنی نامناسب و عادات کاری اشتباه مانند، خم شدن به جلو هنگامیکه پشت میز نشسته اید، درد شانه شما را بدتر خواهد کرد. از نکات زیر بهره ببرید :

• زمانیکه نسشته اید، از خم شدن به جلو و تکیه دادن روی بازوانتان بیش از اندازه، خودداری کنید.
• سعی کنید شانه هایتان را ریلکس کرده و دستان خود را به طرفین رها کنید تا اینکه دائماً آن ها را منقبض و چسبیده به خود نگاه دارید؛ علی الخصوص اگر احساس درد در گردن دارید.
• هرازگاهی حالت نشستن خود را تغییر دهید.
• در حالت عمودی و صاف بنشینید.
• برای قسمت کمر خود از یک بالشت یا کوسن و یا حتی صندلی هایی که گودی کمرتان را پر می‌کنند، استفاده کنید.
• از یک آینه برای تمرین نگه داشتن شانه ها به عقب و پایین، استفاده کنید. روی کتف های خود تمرکز کرده و قفسه سینه را ثابت نگه داشته و در همین حال، کتف ها (شانه ها) را به سمت عقب و پایین هل دهید.

اگر زمانیکه دراز می‌کشید، درد شانه سراغتان می‌آید :

• به پهلویی که خوابیدن به آن سمت باعث درد نمی‌شود دراز کشیده و یک بالشت زیر گردن خود قرار دهید.
• از یک بالشت که تا شده باشد، برای حمایت از بازوی آسیب دیده خود استفاده کنید.
• یک بالشت دیگر را نیز در پشت کمر خود بگذارید تا از چرخیدن و دراز کشیدن روی بازوی آسیب دیده، جلوگیری کند.
• اگر ترجیح می‌دهید طاق باز بخوابید، زیر بازوی آسیب دیده خود، 1 الی 2 بالشت قرار دهید.

تزریق پی آر پی PRP

پیشگیری